Yedi Yeşil Fil - Gönül Çatalcalı'dan Bir Öykü Kitabı

Adı: Yedi Yeşil Fil

Yazar: Gönül Çatalcalı

Gen. Yayın Editörü: Sevim Korkmaz Dinç

Basım Yeri: İlya İzmir Yayınevi

Yazarın ikinci kitabı olan “Yedi Yeşil Fil” 18 öyküden oluşuyor. Öyküler anlatıcı üslupla kaleme alınmış. Halen içinde yaşadığımız bir dönemi içeren zaman diliminde geçmekte; bu yüzden öykü kahramanları ve onların başından geçenler okura çok tanıdık geliyor.

Her an çevremizde gördüğümüz kişilerin yaşamlarına kısa bir sürede olsa tanık oluyor, bu tanıklığın getirisiyle onların duygularını ve olaylara nasıl yaklaştıklarını gözlemleyebiliyorsunuz.

Kitabın ikinci bölümünde yer alan son üç öykü hariç, hikayelerin çoğunda yazar tarafsız nesnel bir anlatım sürdürmüş. Yalın bir dil kullanmış. Bu da okurun öykü kahramanlarıyla baş başa kalması açısından bana olumlu gelen bir biçim oldu.

“Yedi Yeşil Fil”  isimli, kitaba da adını veren öyküyü okumaya başladığınızda, babasıyla yemek yemeğe giden küçük kızın, yeni boşanmış bir çiftin çocukları olduğunu fark ediyorsunuz. Bu; öyküyü başarılı kılan bir anlatının ilk işaretiydi bana göre.

Açıklayıcı tümceyi söylemeden, olayı okurun fark etmesini sağladığı için kitabın ilk öyküsü olan Yedi Yeşil Fil’in kurgusunu başarılı buldum.

“Yedi Yeşil Fil” öykülerinin tümü kentsel alanda geçiyor. Kahramanları da doğal olarak kenti oluşturan insanların içinden, bildik kişiler. Kimisi varsıl, kimisi yoksul, çoğunluğu ise orta halli insanlardan oluşuyor. Kent yaşamının getirdiği karmaşa içinde çalışıp, çabalayan ve bir yandan duygularıyla boğuşan insanlar hepsi.

Üç Hayat isimli öykü de böyle; kentin her kesiminden insanlar resmedilmiş. Öykü, kısa bölümlerden oluşan üç ayrı olayın birbirine girerek anlatımıyla adeta canlandırılmış. Mekan tasviriyle olsun diyaloglarla olsun, kahramanların sosyal şartlarını gözler önüne seriyor yazar.

“Vurgun’da” anlatılan saf bekçi Mehmet’in öyküsünde, daha çok kırsal yöre hikayelerinde sıkça kullanılan bir  üslupla karşılaşıyorsunuz. Bekçi Mehmet’in karısının duygularını konuştururken, yöresel ağıtları andıran, hafif masalsı bir üslup seziliyor.

“Yarından Sonra” öyküsünün kahramanı Şehriban; bir kadının yaşayacağı zor şartlara, nereye kadar dayanabileceğini düşündürtüyor okuyucuya.

Yazarın, yıkılan aileleri, aile hayatının getirdiği sorumlulukları taşırken eşler arasında yaşanan eşitsizliği vurgulamasına dikkat ettiğinizde, onun topluma bakış açısını, toplumdan neler beklediğini fark edebiliyorsunuz.

Öykülerde anlatılan eğitimli ama yine de sistemin yanlışlarını hazmetmiş, doğru olmadığını bildiği halde erkil olmanın nimetlerinden vazgeçmeyen, kadın üzerindeki hakimiyetini sürdüren erkekleri gördüğünüzde, böyle erkeklerle bir arada yaşayan kadının bunalımlarını kendiniz yaşamışçasına içselleştirebilirsiniz de.

Geçmişte yaşadıkları düzen değişmiş, maddi olanaklarını yitirmiş, kendilerine küçük değerler yaratıp, onlara sığınmış insanların anlatıldığı “Kış” öyküsünde, yoksulluğun, çaresizliğin yarattığı dramatik sahneler var. “Uyum Apartmanı” Öyküsünde inanlar arasında yaşanan tahammülsüzlük, ya da karşılıklı olmayan saygı, kentli okuyucuya hiç de yabancı değil.

Kitabın devamında yer alan öykülerin tümünde, kentli ya da kentli olmak durumunda kalmış özellikle eğitimli, çalışan kadınların içsel sorunları, az çok benzer görüntülerde anlatılıyor. Özgürlüklerinden vazgeçmeleri ya da sahip çıkmaları arasındaki ayrımlar canlı diyaloglarla, güçlü bir biçimde vurgulanmış.

Aşk, aile, eğitim, iş, çocuk, eş ya da sevgili gibi birçok konuyu akla getiren işaretlerle,birçok kadın portresinin resmedildiği “Yedi Yeşil Fil” Kentli kadının sorunlarına bu kez de Gönül Çatalcalı’nın penceresinden bakmamızı, bakarken de nedenlerini bir kez daha sorgulamamızı, düşünmemizi sağlayan, okunası bir öykü kitabı olmuş.

Not: Okuyan insan sayısının oldukça düşük olduğu ülkelerden birindeyiz.  Eğitim almış kişilerin yoğun olduğu kentlerde bile okumaya gerek duymayan kişi sayısı, okumayı yaşam biçimi haline getirmiş insan sayısından kat kat fazla. Böyle bir durumda, okumanın yanı sıra, yazmayı uğraş edinmiş kişileri görmek çok sevindirici. Gönül Çatalcalı da sevindirenlerden birisi…

Teşekkürler ediyorum.

Yazın hayatının başarılarla sürmesi ve nice öykülerle dileğimle.

Sedef Kandemir

6.01.2010 Tarihli Egeli Kadın Yazarlar Platformu tarafından düzenlenen

“Kitap tanıtımı- Değerlendirmesi” toplantısı için hazırlanmış ve paylaşılmıştır.